BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
———
Số: 4302/BGDĐT-VP
V/v Báo cáo tình hình học sinh phổ thông bỏ học và các giải pháp khắc phục
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
————————————
Hà Nội, ngày 16 tháng 5 năm 2008

Kính gửi: Các Đại biểu Quốc hội khoá XII
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nhận được nhiều ý kiến quan tâm của các Đại biểu Quốc hội về tình hình học sinh phổ thông bỏ học và đề nghị Bộ nêu rõ các giải pháp khắc phục. Bộ Giáo dục và Đào tạo trân trọng báo cáo với Đại biểu Quốc hội khoá XII như sau:
Tình trạng bỏ học của học sinh
Việc học sinh bỏ học hàng năm là một thực tế đã diễn ra từ nhiều năm nay. Trong báo cáo (sách) thống kê giáo dục Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đều công bố các số liệu này. Học sinh phổ thông bỏ học được ngành giáo dục hiện nay tính là số học sinh không học tiếp lên lớp trên hoặc không học lại lớp cũ, bao gồm các học sinh nghỉ học hệ phổ thông nhưng chuyển sang học hệ bổ túc văn hoá, học nghề hay đi làm hoặc không học gì tiếp và cũng không đi làm. Với mục tiêu phổ cập tiểu học và THCS thì trong số học sinh bỏ học nói trên, ngành giáo dục phải quan tâm trước tiên đến số học sinh trong độ tuổi từ 6 đến 14 tuổi bỏ học mà không học tiếp ở hệ bổ túc, và đối với học sinh ở tuổi từ 15 đến 17 bỏ học mà không học tiếp hệ bổ túc, không học nghề, TCCN, hoặc không đi làm với công việc ổn định, gọi chung là bỏ học “tiêu cực”. Tuy nhiên, trong thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện nay, chưa phân biệt được số học sinh bỏ học “tiêu cực” và số học sinh bỏ học nhưng lại học tiếp ở các hệ khác hoặc có việc làm ổn định. Theo đó trong các năm học 2003-2004, 2004-2005 và 2005-2006 bình quân hàng năm cả nước có hơn 850.000 học sinh tiểu học và trung học bỏ học, chiếm hơn 5% tổng số học sinh phổ thông (năm 2006 có 16,372 triệu học sinh). Mặc dù trong 3 năm học nói trên, các điều kiện học tập đã được cải thiện (ngành và các địa phương đã triển khai xây dựng thêm các phòng học, trường học mới, tăng cường thiết bị, thí nghiệm, đồ dùng học tập), song tỷ lệ học sinh bỏ học không giảm.
Năm học 2006-2007, toàn ngành triển khai cuộc vận động hai không: “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”. Thực chất cuộc vận động này là một sự thảo luận, trao đổi rộng rãi, là cuộc vận động trong giáo viên, cha mẹ học sinh, lãnh đạo đảng và chính quyền các địa phương và trong học sinh để thống nhất nhận thức: Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp cho các em học sinh có được tri thức, kĩ năng và hành vi cần thiết để làm người công dân tốt, để có thể học lấy một nghề, làm việc có hiệu quả, nuôi lấy bản thân, giúp đỡ gia đình và có ích cho xã hội. Nếu hệ thống giáo dục của chúng ta, cùng với nỗ lực của bản thân các em học sinh và hỗ trợ của gia đình, xã hội không đem lại cho các em năng lực vào đời như vậy, thì dù các em có được những học bạ với điểm số đẹp, có những bằng tốt nghiệp THPT bởi tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, thì sau đó các em cũng không có được ý chí phấn đấu, ý thức tự vươn lên cần thiết và cũng không học được lấy một nghề đòi hỏi phải có trình độ thật của bằng cấp mà các em có. Cách dạy và học như vậy là một sự lãng phí rất lớn về thời gian, tiền bạc, sức lực của các thầy cô, cha mẹ học sinh, của các em và của xã hội. Thực tế đã chỉ ra rằng, qua một năm thực hiện cuộc vận động “Hai không”, ý thức chăm lo cho việc học tập của cha mẹ, của thầy cô giáo, của bản thân các em, của các cấp uỷ và chính quyền địa phương đã được tăng cường hơn. Thay vì quan tâm quá nhiều đến thành tích học tập loại giỏi, loại khá của học sinh thì giờ đây cả xã hội và gia đình, nhà trường quan tâm nhiều hơn tới các học sinh yếu kém.
Đây chính là một lý do căn bản có tác dụng hạn chế số học sinh bỏ học của năm học 2006-2007 và các năm sau.
Theo báo cáo của các tỉnh, số học sinh bỏ học (bao gồm cả những học sinh chuyển sang học BTVH, học sinh học chuyển trường, học sinh chuyển sang học